آینده استریم موسیقی به کدام سمت میرود؟
این مقاله نسخهٔ ویدیویی هم دارد
ترجیح میدهی ببینی؟ ویدیوهای مرتبط را اینجا تماشا کن؛ متن کامل پایینتر قرار دارد. پخش از یوتیوب است و ممکن است به فیلترشکن نیاز داشته باشد.

شیوه گوش دادن به موسیقی در سالهای اخیر تغییرات زیادی کرده است. سرویسهای استریم دیگر فقط ابزاری برای پخش آهنگ نیستند؛ الگوریتمهای پیشنهاد موسیقی، هوش مصنوعی و فناوریهای صوتی جدید، هر روز نقش بیشتری در تجربه شنیدن ما پیدا میکنند.
اما آینده این تجربه قرار است چه شکلی باشد؟ آیا سرویسهای موسیقی میتوانند سلیقه و موقعیت ما را بهتر تشخیص دهند؟ آیا واقعیت مجازی و صدای سهبعدی، شیوه شنیدن موسیقی را تغییر خواهند داد؟
در ادامه، پنج روند مهم را بررسی میکنیم که میتوانند آینده استریم موسیقی را شکل دهند.
۰۱. شخصیسازی پیشرفته در پخش موسیقی
Hyper-Personalization Unleashed
تصور کنید پلیلیستی داشته باشید که انگار شما را بهتر از خودتان میشناسد!
هوش مصنوعی میتواند پیشنهاد موسیقی را از سابقه آهنگهایی که گوش دادهاید فراتر ببرد و عواملی مثل ساعت روز، فعالیت شما، موقعیت مکانی و حتی شرایط آبوهوا را هم در نظر بگیرد؛ البته در صورتی که سرویس به اطلاعات لازم دسترسی داشته باشد.
برای مثال، ممکن است هنگام ورزش آهنگهای پرانرژیتری پیشنهاد شود و در یک شب بارانی، پلیلیستی آرامتر در اختیارتان قرار بگیرد.
هرچه این سیستمها پیشرفتهتر شوند، تجربه شنیدن موسیقی میتواند بیشتر با شرایط و سلیقه شخصی هر شنونده هماهنگ شود.
۰۲. واقعیت مجازی و واقعیت افزوده
Virtual Reality (VR) & Augmented Reality (AR)
تصور کنید بدون حضور فیزیکی در سالن کنسرت، بتوانید اجرای زنده آرتیست موردعلاقهتان را در یک محیط مجازی تجربه کنید.
فناوری واقعیت مجازی (VR) این امکان را فراهم میکند که وارد محیطی دیجیتال شوید و موسیقی را در فضایی متفاوت تجربه کنید.
از طرف دیگر، واقعیت افزوده (AR) میتواند عناصر بصری دیجیتال را به محیط واقعی اطراف شما اضافه کند؛ مثلاً هنگام پخش یک آهنگ، تصاویر و جلوههای مرتبط با موسیقی را در اتاقتان ببینید.
این فناوریها میتوانند تجربه موسیقی را از شنیدن صرف فراتر ببرند و مخاطب را بیشتر در فضای اثر درگیر کنند.
البته گسترش چنین تجربههایی به دسترسی به تجهیزات مناسب، هزینه تولید محتوا و استقبال کاربران بستگی دارد.
۰۳. بلاکچین و حقوق صاحبان آثار
Blockchain & Royalties
آیا فناوری بلاکچین میتواند به شفافتر شدن پرداخت حقوق هنرمندان کمک کند؟
یکی از چالشهای صنعت موسیقی، ثبت سهم افراد مختلف در تولید آثار و پیگیری پرداخت حق امتیاز یا رویالتی به آنهاست.
بلاکچین میتواند بستری برای ثبت شفافتر اطلاعات مربوط به مالکیت آثار، سهم عوامل تولید و بعضی تراکنشهای مالی فراهم کند.
همچنین قراردادهای هوشمند میتوانند در شرایط مشخص، بخشی از فرایند محاسبه یا توزیع پرداختها را خودکار کنند.
با این حال، استفاده از بلاکچین بهتنهایی تضمینکننده پرداخت عادلانه نیست. صحت اطلاعات ثبتشده، توافقهای حقوقی و نحوه اجرای قراردادها همچنان اهمیت زیادی دارند.
بنابراین این فناوری را بهتر است فرصتی برای افزایش شفافیت بدانیم، نه راهحلی قطعی برای تمام مشکلات مالی صنعت موسیقی.
۰۴. صدای باکیفیت و صدای فضایی
Hi-Fi & Spatial Audio
تا به حال هنگام گوش دادن به موسیقی احساس کردهاید که صداها از جهتهای مختلف اطرافتان پخش میشوند؟
صدای فضایی یا Spatial Audio با استفاده از فناوریهای پردازش و بازتولید صدا میتواند چنین تجربهای ایجاد کند؛ بهطوریکه بعضی سازها و عناصر صوتی را در موقعیتهای متفاوتی از فضای اطراف خود احساس کنید.
از طرف دیگر، پخش موسیقی با کیفیت بالا یا Hi-Fi با هدف حفظ جزئیات بیشتر صدای ضبطشده و کاهش افت کیفیت در فرایند پخش ارائه میشود.
البته صدای فضایی و Hi-Fi یک مفهوم واحد نیستند؛ اولی بیشتر به نحوه قرارگیری و احساس موقعیت صداها مربوط است و دومی به کیفیت بازتولید آنها.
با توسعه این فناوریها، شنوندگان انتخابهای بیشتری برای تجربه موسیقی خواهند داشت؛ هرچند نتیجه نهایی به کیفیت ضبط و میکس، تجهیزات پخش و پشتیبانی سرویس مورد استفاده بستگی دارد.
۰۵. هوش مصنوعی و محتوای ساختهشده توسط طرفداران
AI & Fan-Generated Content
شاید این بخش برای ما ایرانیها یکی از ملموسترین نمونههای تأثیر هوش مصنوعی بر موسیقی باشد.
امروزه طرفداران میتوانند با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، نسخههای متفاوتی از آهنگها بسازند، سبک یک قطعه را تغییر دهند یا حتی صدایی شبیه خواننده موردعلاقهشان تولید کنند.
بعضی از این آثار طرفداری با استقبال زیادی روبهرو میشوند و در شبکههای اجتماعی دستبهدست میچرخند.
این اتفاق نشان میدهد که مرز میان تولیدکننده و مصرفکننده محتوا در حال تغییر است. شنونده دیگر لزوماً فقط دریافتکننده موسیقی نیست و میتواند در خلق نسخههای جدید و تجربههای متفاوت نقش داشته باشد.
البته استفاده از صدای شبیهسازیشده هنرمندان و آثار دارای حق نشر، پرسشهای مهمی درباره رضایت، مالکیت اثر و حقوق هنرمندان ایجاد میکند.
به همین دلیل، آینده این نوع محتوا فقط به پیشرفت هوش مصنوعی وابسته نیست؛ بلکه به نحوه برخورد صنعت موسیقی و قوانین حقوقی با آن نیز بستگی خواهد داشت.
آینده موسیقی فقط به فناوری وابسته نیست
شخصیسازی پیشرفته، واقعیت مجازی، بلاکچین، صدای فضایی و هوش مصنوعی هرکدام میتوانند بخشی از آینده استریم موسیقی را شکل دهند.
اما پیشرفتهتر شدن فناوری الزاماً به معنی بهتر شدن تجربه شنیدن موسیقی نیست.
در نهایت، موفقیت این ابزارها به این بستگی دارد که چقدر بتوانند ارتباط میان هنرمند، اثر و شنونده را بهتر کنند.
شاید مهمترین سؤال آینده استریم موسیقی این نباشد که فناوری چه کارهای تازهای میتواند انجام دهد، بلکه این باشد که کدامیک از این تغییرات واقعاً تجربه شنیدن موسیقی را بهتر میکنند.